Stress en ademhaling

De invloed en het beïnvloeden van ademhaling

Een verkeerde ademhaling kan invloed hebben op je rust en gesteldheid. Langdurig verkeerd ademhalen kan leiden tot allerlei lichaamsklachten en uiteindelijk hyperventilatie. Erg vervelend, vooral omdat je niet altijd door hebt dat je verkeerd ademt. Maar hoe werkt dit dan allemaal? En wat kun je er aan doen? Het is een vicieuze cirkel waarbij de ademhaling negatieve invloed heeft op je rust en gesteldheid, maar zelf ook wordt beïnvloed door stress en spanning. Om deze cirkel te doorbreken, zijn verschillende methodes die zouden kunnen helpen.

Je eigen ademhaling

Ademen gaat bijna vanzelf. In onze slaap blijven we doorademen, ondanks dat we niet wakker zijn. Dit komt doordat ons ademhalingscentrum ervoor zorgt dat we door blijven ademen, als we het niet zelf bewust doen. Het ademhalingscentrum stemt de ademhaling af op de behoefte van het lichaam. Het let daarbij op de zuurgraad van het bloed en de zuurstof in het bloed. Het ademhalingscentrum regelt de ademhaling echter ook op basis van emoties. Als je schrikt, houd je automatisch je adem in. Als je daarna weer ontspant, slaak je een diepe zucht. Bij spanning houd je je adem in en bij angst of ingrijpende gebeurtenissen versnelt je ademhaling.

Stress

Dit gebeurt ook bij stress. Je ademhaling versnelt automatisch, maar als de stressvolle situatie voorbij is, vertraagt deze weer. Wat gebeurt er als je langdurig onder spanning staat? Bij een normale ademhaling blijft er genoeg koolzuurgas in het bloed zitten, nadat we zuurstof hebben ingeademd. Bij een verkeerde ademhaling gaat dit anders. Door de snelle ademhaling wordt de koolzuurgas te snel uitgeademd. De lucht wordt te vaak ververst en het bloed krijgt te weinig koolzuurgas. Hierdoor kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan, zoals benauwdheid, hartkloppingen en duizeligheid. Je begrijpt dat een verkeerde ademhaling dus verkeerde invloed kan hebben op je gesteldheid. Maar je ziet dat een slechte gesteldheid, namelijk stress, andersom ook een negatieve invloed kan hebben op de ademhaling. En vervolgens heb je kans op nog meer lichamelijke klachten. En zo blijven mogelijke problemen in een cirkeltje rond gaan.

Controle

Om deze vicieuze cirkel tegen te gaan, kan het dus helpen om in stressvolle situaties controle te kunnen houden over onze ademhaling. Je blijft niet te lang in de hoge ademhaling hangen en zult daarmee negatieve gevolgen kunnen voorkomen. De website healthylives.nl legt dit haar zienswijze via een duidelijk artikel uit. Zij geven aan welke ademhaling beter is voor je lichaam en waarmee je in stressvolle situaties sneller de controle terug kunt krijgen (http://www.healthylives.nl/ontspanning/ontspanningsoefeningen/ademhaling-oefeningen-bij-stress):

Door middel van een aantal oefeningen kunnen we in stresssituaties controle krijgen over onze ademhaling. Hierdoor kunnen we ons lichaam sneller tot rust brengen. Op deze manier vermijden we een aantal negatieve gevolgen van stress. Beheersing van de ademhaling is verder zeer belangrijk, omdat dat een grote rol speelt bij ontspanningsoefeningen en het verbeteren van het slaappatroon.

Borstademhaling en buikademhaling

We onderscheiden twee soorten ademhaling, namelijk borstademhaling en buikademhaling.

De buikademhaling is de meest efficiënte ademtechniek. Hierbij wordt actief gebruik gemaakt van het middenrif. Dit is een grote spier die een soort scheidingswand vormt tussen de buik- en de borstholte. Door de werking van deze spier wordt tijdens het inademen de lucht tot diep in de longen gezogen. Dit zorgt voor een rustige, diepe ademhaling.

Bij borstademhaling wordt alleen het bovenste gedeelte van de longen gebruikt. Andere ademhalingsspieren, zoals de tussenribspieren, worden ingezet om te ademen. Hierdoor wordt dan ook maar een gedeelte van de longcapaciteit benut. De ademhaling is oppervlakkig en de borstkas zet licht uit.

De meeste mensen maken gebruik van borstademhaling. Zij zouden ademhalingsoefeningen moeten doen, net zolang de buikademhalingsoefening een natuurlijke reflex wordt, ook in stressvolle situaties. Door bewust bezig te zijn met je ademhaling zul je in staat zijn stress van je af te zetten.

Hyperventilatie

Behalve eventuele lichamelijke klachten zoals hartkloppingen en een verhoogde bloeddruk, kan langdurige stress en de bijbehorende versnelde ademhaling leiden tot hyperventilatie. Je lichaam kan gewend raken aan de snelle ademhaling en het lagere koolzuurgasgehalte. De versnelde ademhaling kan op die manier blijven aanhouden. Dit is de reden dat mensen met een aanval van hyperventilatie een zakje voor de mond moeten houden. Er komt dan namelijk minder zuurstof binnen en er gaat minder koolzuurgasgehalte naar buiten. Het ademhalingscentrum past zich daar weer op aan en hervindt als het ware de normale ademhalingsregulatie.

Het Amerikaanse televisieprogramma ‘The Doctors’ heeft een aflevering uitgeweid aan de invloed van stress op het menselijk lichaam. In het filmpje is te zien dat eigenlijk het hele lichaam beïnvloed kan worden volgens het programma. Bij iedereen kan het zich op een andere manier uiten: een verhoogde bloeddruk, hartkwalen, obstipatie en zelfs problemen met de vruchtbaarheid. Bekijk het filmpje om een beeld te krijgen van mogelijke lichamelijke klachten als gevolg van langdurige stress: